ارزیابی کتابخانه‌های صنعت نفت استان تهران با استانداردهای کتابخانه‌های تخصصی ایران

نوع مقاله: پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی گروه کتابداری و اطلاع رسانی دانشگاه آزاد اسلامی- واحد تهران شمال

2 دانشجوی کارشناسی ارشد کتابداری و اطلاع رسانی، دانشگاه آزاد اسلامی (واحد تهران شمال)، تهران

چکیده

هدف: پژوهش حاضر به ارزیابی وضعیت کتابخانه های صنعت نفت استان تهران در مقایسه با استانداردهای کتابخانه‌های تخصصی ایران می پردازد.
روش شناسی: روش تحقیق پیمایشی و از نوع ارزیابی تطبیقی است. برای گردآوری اطلاعات از پرسشنامه و برای تعیین شاخص ها و تحلیل آماری آنها از استانداردهای کتابخانه های تخصصی ایران استفاده شده است. بدین منظور وضعیت این کتابخانه ها از لحاظ 8 مولفه اصلی استاندارد با استانداردهای کتابخانه های تخصصی ایران مقایسه شده است.
جامعه پژوهش: جامعه این پژوهش، کتابخانه های صنعت نفت استان تهران است که شامل 24 کتابخانه تخصصی می شود ولی با توجه به اینکه یک کتابخانه به علت نقل و انتقال، فضای فیزیکی و شرایط ارائه خدمات ندارد و 2 کتابخانه بنا به دلایلی حاضر به همکاری نشده اند؛ لذا جامعه مورد مطالعه در این پژوهش را 21 کتابخانه باقیمانده تشکیل می دهد.
یافته های پژوهش: در این پژوهش مجموعاً 113 شاخص برای استانداردها در نظر گرفته شده است. ابتدا مولفه های استانداردهای اهداف و وظایف، سازمان و مدیریت، نیروی انسانی، مجموعه، سازماندهی منابع، خدمات، ساختمان و تجهیزات و بودجه، تهیه و تنظیم و با استانداردها مقایسه شد و این نتایج بدست آمد: استانداردهای مذکور به ترتیب 8 مورد فوق در 95، 62، 81، 100، 76، 67، 57 و 52 درصد از کتابخانه های مورد مطالعه رعایت شده است.
نتیجه‌گیری:با توجه به نتایج نهایی بررسی وضعیت استانداردهای 8 گانه کتابخانه های تخصصی ایران در کتابخانه های صنعت نفت استان تهران، مشاهده شد که 7 استاندارد اول یعنی استانداردهای اهداف و وظایف، سازمان و مدیریت، نیروی انسانی، مجموعه، سازماندهی، خدمات و ساختمان و تجهیزات در کتابخانه های مورد مطالعه مراعات می شوند و تنها در مورد استاندارد بودجه نمی توان اظهار نظر قطعی کرد. بنابراین می توان گفت استانداردهای کتابخانه های تخصصی ایران در کتابخانه های صنعت نفت استان تهران مراعات می شود، گرچه میزان رعایت شاخص ها متفاوت است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluating the Libraries of Tehran Province Oil Industry according to Iranian Special Libraries Standards

نویسندگان [English]

  • Nahid Banieghbal 1
  • Masoumeh Alikarami 2
1 Faculty member of MILS Department. Islamic Azad University, Tehran North Branch.
2 Student of MILS of IAU-tnb. m.alikarami@gmail.com
چکیده [English]

Objective: The main purpose of this research is to evaluate the Libraries of Tehran Province Oil
Industry according to Iranian Special Libraries Standards. There are 8 main Factors: Objects &
Duties, Organization & management, Employees, Acquisition, Classification, Services to clients,
Building & equipments, Budget to evaluate these libraries.
Methodology: The survey and comparative method has been used for this research. For gathering
the information a questionnaire was designed which was based on the Iranian Special Libraries
Standards. The statistical sample of this study is 21 libraries of Tehran Province Oil Industry.
Findings: For evaluating Libraries of Tehran Province Oil Industry according to Iranian Special
Libraries Standards, 113 factors were considered. The information of Objects & Duties,
Organization & management, Employees, Acquisition, Classification, Services to clients, Building
& equipments and Budget of the studied libraries were provided. The results of the research show
that in 95, 62, 81, 100, 76, 67, 57, 52 percent of studied libraries.
Conclusion: The standards regularly have been considered and the hypothesis of the research
confirmed. Finally some suggestions are proposed for improvement.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Special libraries
  • Libraries of Oil Industry
  • Iranian Special Libraries Standards

تعاونی(خالقی)، شیرین. 1370. استانداردهای کتابخانه های تخصصی ایران. ویرایش دوم، تهران: کتابخانه ملی جمهوری اسلامی.

 رسولی املشی، مرضیه. 1378. بررسی وضعیت کتابخانه های صنعت نفت شهر تهران و ارائه راهکارهای عملی. پایان نامه کارشناسی ارشد کتابداری و اطلاع رسانی، دانشگاه تهران، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی.

روشن بین، افروز. 1379. مدیریت کتابخانه ها و مراکز تخصصی. تهران: صنم.

سرائیان، آزاده. 1384. ارزیابی و مقایسه کتابخانه های صنعت برق با استانداردهای کتابخانه های تخصصی ایران. پایان نامه کارشناسی ارشد کتابداری و اطلاع رسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال.

عزیزی، فرشته.1387. بررسی کتابخانه های تخصصی وابسته به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی شهر تهران بر اساس استانداردهای تخصصی ایران. پایان نامه کارشناسی ارشد کتابداری، دانشگاه آزاد، واحد تهران شمال

علومی، طاهره (1384). اداره کتابخانه. تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه ها (سمت)

هاشمیان، محمدرضا. 1382. ارزیابی کتابخانه های بیمارستانی دانشگاههای علوم پزشکی ایران، تهران و شهید بهشتی براساس استانداردهای موجود. پایان نامه کارشناسی ارشد کتابداری، دانشگاه علوم پزشکی ایران، دانشکده مدیریت و اطلاع رسانی.

 

 

Alemna, A.A. (1989). “Special libraries in Chana: an appraisal”. Aslib Proceeding. Vol.41. No.1: P.112-120

Chair. (2002). “Guide for librarians, Manager of  hospitals”. [S.L:S.N.]

Funk,Carfa.j. (2008). “Using standards to make your case: examples from the medical library community”. New Library World . Vol.109. No.5,6.

Sing, S.P. (2006). “Special libraries in India: Some current trends”. Library Review. Vol. 55 .No.8 (May): P. 520-529

Zachert (1984). “Evaluation of special libraries”. [S.L:S.N.](Jan): p. 251-257