بررسی‌ کیفیت تصاویر ‌کتاب‌های مرجع ‌کودکان و نوجوانان منتشرشده در سال‌های 1385- 1390

نوع مقاله: پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی گروه علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه قم

2 دانشجوی دکتری علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه ازاد اسلامی واحد علوم تحقیقات

چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف ارزیابی تصاویر کتاب­های مرجع کودک و نوجوان و تجزیه و تحلیل و میزان مطابقت تصاویر کتاب­ها، با معیارها­ی ارائه شده در این زمینه است.
روش­پژوهش: پژوهش حاضر از نوع کاربردی است. روش به کار­گرفته شده در این پژوهش، تحلیل محتوا و ­از نوع ­کمّی ­است. جامعه ­آماری این پژوهش شامل 216 عنوان ­کتاب­­ مرجع کودک و نوجوان است که برای اولین بار در طول سال­های مورد بررسی چاپ شده­اند. ابزارگردآوری داده‌ها، سیاهه وارسی است که روایی آن به تأیید صاحب­نظران رسید. برای سنجش میزان پایایی ابزار پژوهش از «ضریب آلفای کرونباخ» استفاده شد که معادل 921/0 بود. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها نیز از آمار توصیفی شامل فراوانی و درصد فراوانی استفاده شد.
یافته­ها: در این پژوهش چهار عامل؛ رنگ، کیفیت، محل قرار گرفتن و بومی بودن تصاویر در جامعه پژوهش مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که بیش از 87 درصد از تصاویر رنگی و 56 درصد نیز از کیفیت مطلوب برخوردارند. همچنین 78 درصد از تصاویر در محل اصلی قرار دارند و 14 درصد نیز برگرفته از نسخه اصلی اثر هستند. ضمن اینکه نیز به لحاظ مؤلفه‌های کیفیت کلی تصاویر و بومی بودن، تصاویر دارای ضعف و در کتاب­های ترجمه شده فاقد نوآوری بودند.
اصالت/ارزش: پژوهش حاضر ضمن تهیه سیاهه­ی وارسی در زمینه کیفیت تصاویر کتاب­های مرجع کودکان و نوجوانان براساس پیشینه­های موجود و نیز نظر متخصصان، این امکان را فراهم آورده است تا استفاده­کنندگان کتاب‌های مرجع در انتخاب خود تصمیم بهتری بگیرند. از مجموع یافته­ها می­توان به این نتیجه رسید که تصاویر از وضعیت مناسبی برخوردار نیستند و ناشران بیش از این باید به کیفیت تصاویر اهمیت دهند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Evaluating the quality of pictures of children and adolescents reference books, published during the 2006-2011

نویسندگان [English]

  • Yaghoub Norouzi 1
  • Sokaineh Falsafin 2
1 Department of Knowledge and Information Science, University of Qom,
2 Department of Knowledge and Information Science, University of Qom,
چکیده [English]

Purpose: The study aimed to evaluate the pictures of children’s reference books and analysis and compares them with standards in this field.
Methodology: This study is applied. The method used in this research is quantitative content analysis type. The population consisted of 216 children and adolescents as a reference book for the first time during the study have been published, the data collection instrument was checklist that its validity was confirmed by experts.
Findings: In this research 4 factors including color, quality, place of picture and localization of them were investigated. Results showed that over 87% of books have color image and also quality of 56% of them was good. 78% of pictures have in good place and 14% of them derived from original images. Also, about criteria of overal quality of images and localization, pictures have weakness and especially about translated book there is no innovation.
Conclusion: The study provided a check list for evaluation of quality of children's references books based on literature review that can be useful for publishers and other authorities.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Evaluation of reference books
  • Reference resources
  • Children and adolescents
  • pictures
  • Evaluation studies

ابراهیمی، ن. (1367). مقدمه­ای بر مصورسازی کتاب کودکان. تهران:آگاه.

اکرمی، ج.ا. (1387). کتاب­های مصور، کتاب­های تصویری. کتاب ماه کودک ونوجوان، (137).

پورجم، پ. (1381). تاریخچه و بررسی تصویر سازی کتاب کودک در ایران. پایان نامه کارشناسی، دانشگاه هنر، تهران.

حجازی، ب. (1380). ادبیات کودکان و نوجوانان: ویژگی­ها و جنبه‌ها. تهران: روشنگران و مطالعات زنان.

شاه آبادی، ح.ر. (1393). تصویر در کتاب کودک همسنگ متن است. قابل دسترسی از: http://www.ibna.ir

صادقی، ف. (1385). داستان­ مصور یا قصه­های دو زبانه: یادداشت‌هایی در خصوص مصور سازی کتاب کودکان. کتاب ماه کودک و نوجوان، 101-102.

صدری، م. (1366). بررسی کیفیت تصویر در کتاب­های تصویری کودکان ایران (1364- 1358). پایان­نامه کارشناسی ارشد، تربیت مدرس، تهران.

فضلعلی، ط. (1388). بررسی تصاویر کتاب­های داستانی کودکان گروه سنی ب و ج منتشر شده کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در سال­های 1387-1380. فصلنامه دانش­شناسی، 2(7)، 56-54

قزل ایاغ، ث. (1383). ادبیات کودکان و نوجوانان و ترویج خواندن. تهران: سمت.

کوثر احمدی، ع. (1373). بررسی تصویرسازی در کتاب­های کودکان. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران.

میرحسینی، ز.؛ اباذری، ز.؛ معدنی، ف. (1392). تحلیل محتوای تصاویر کتاب­های داستانی کودکان رده­ی سنی ب و ج در دهه 80. فصلنامه نظام­ها و خدمات اطلاعاتی، 2 (2)، 36-44.

Gomm, R. J. (2012). Content Analysis of 50 picture books for Latino Immigrant children: Implications for supportive Bibliotherapy. A thesis submitted to the faculty of Brigham Young university department of counseling psychology and special Education.

Hunt, P. (1999). Understanding child literature. New York: Routledge.

Stone, S. A. (1992). Children interpretations of wordless picture books. University of Arkansas, Degree EDD.