بررسی رفتار اطلاع یابی در محیط کتابخانه های دیجیتال دانشگاهی (مطالعه موردی: کتابخانه دیجیتالی دانشگاه علامه طباطبایی)

نوع مقاله: پژوهشی

نویسندگان

1 پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

2 کارشناسی ارشد علوم ارتباطات اجتماعی – روزنامه نگاری

چکیده

هدف: پژوهش حاضر به بررسی رفتار اطلاع یابی در محیط کتابخانه­های دیجیتالی دانشگاهی با مطالعه موردی کتابخانه دیجیتالی دانشگاهی علامه طباطبایی می­پردازد.

روش پژوهش: روش انجام تحقیق حاضر، توصیفی- تحلیلی از نوع پیمایشی است و جامعه­ی آماری این پژوهش را کلیه دانشجویان دانشگاه علامه طباطبایی تشکیل می­دهند (18000 دانشجو) که از این بین 378 دانشجو با استفاده از جدول کرجسی و به روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شده­اند. برای گردآوری اطلاعات با توجه به نبود پرسشنامه استاندارد در این زمینه از پرسشنامه محقق ساخته استفاده شد که ضریب آلفای کرونباخ بدست آمده (94/0) نشان از پایایی این پرسشنامه است. برای تجزیه و تحلیل اطلاعات از آزمون تی تک نمونه­ای، تی مستقل و تحلیل واریانس در سطح معناداری 05/0=α استفاده شد.
یافته­ها: یافته­های پژوهش نشان داد تمامی مولفه­ها بر رفتار اطلاع یابی دانشجویان در محیط کتابخانه دیجیتالی تفاوت معناداری داشته است. از لحاظ جنسیت و مقطع تحصیلی بر رفتار اطلاع یابی در محیط کتابخانه دیجیتالی دانشگاه علامه طباطبایی تفاوت معنی­داری وجود ندارد. اما بین نگرش دانشجویان به رفتار اطلاع یابی در محیط کتابخانه دیجیتالی و تجربه استفاده از کتابخانه دیجیتالی آنان تفاوت معنی­داری وجود دارد.  

 نتیجه گیری: نتایج نشان دهنده تاثیر کلی خود متغیر رفتار اطلاع یابی دانشجویان در محیط کتابخانه دیجیتالی دانشگاه علامه طباطبایی می­باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigating Information Seeking Behavior in Academic Digital Library Libraries (Case Study: Allameh Tabatabai University Digital Library)

نویسندگان [English]

  • hossein adabi firozjah 1
  • Mina Yamini Firooz 2
1 institute for humanities and cultural studies
2 Master of Science in Social Communication - Journalism

 

اسدی، مریم؛ حریری، نجلا (1394). استفاده از روش پژوهش ترکیبی در تحلیل رفتار جستجوی اطلاعات پژوهشگران ایرانی در محیط وب و ارائه الگوی موجود. پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات، 31 (1): 29-59

اعظمی، محمد؛ فتاحی، رحمت الله؛ پریرخ، مهری (1395). نظریه معنا بخشی و کاربرد آن در پشتیبانی از رفتار اطلاع جویی کاربران در محیط رابط کاربر پایگاه­های اطلاعاتی. پژوهشنامه کتابداری و اطلاع­رسانی، 6 (1): 25-47

پروینی، زهره؛ جلالی دیزجی، علی (1390). الگوی اطلاع یابی مناسب برای دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه رازی در وب. تحقیقات اطلاع­رسانی و کتابخانه­های عمومی، 17 (66): 17-31

داورپناه، محمدرضا (1386). ارتباط علمی: نیاز اطلاعاتی و رفتار اطلاع یابی. تهران: دبیزش، چاپار.

درزی، صغری (1390). بررسی رفتار اطلاع یابی دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه مازندران در استفاده از منابع اطلاعاتی. فصلنامه دانش شناسی، 4 (12): 17-25

زره­ساز، محمد؛ فتاحی، رحمت الله؛ صنعت­جو، اعظم (1394). رفتار راهنمایابی کاربران کتابخانه دیجیتال: عوامل روان شناختی تاثیر گذار بر اساس نظریه رفتار برنامه ریزی شده. فصلنامه ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات، 26 (104): 61-85

نوروزی، یعقوب؛ سخنوری، نعیمه (1392). بررسی میزان رعایت عناصر مدل رفتار اطلاع یابی الیس در نرم افزار­های کتابخانه­های دیجیتالی ایران. پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات، 29 (4): 949-978

 

Chang, C. C., Lin, C. Y., Chen, Y. C., Chin, Y. C. (2009). Predicting intention in academic digital libraries. The Electronic Library. 27(3): 448-460

Devadason, F. J., Lingman, P. P. (1997). A methodology for the identification of information needs of users. IFLA Journal, 23 (1), 41-51.

Katz,W. A. (2002). Introduction to reference work (Vol. II). Boston: McGraw-Hill

Kwanya, T. (2016). Information seeking behavior in digital library context. IGI Global

Lee, J. M. and Song, Y. S. (2015). Mobile information-seeking behavior: a comparative study. International Federation of Library Associations and Institutions. 41(2): 153–161

Mahajan, P. (2009). Information seeking behavior: a study of Punjab University, India. Library Philosophy and Practice.

Nicholas, D.,  Huntington, P., Jamali, H. R., Dobrowolski, T. (2007). Characterising and evaluating information seeking behavior in a digital environment: Spotlight on the bouncer. Information Processing & Management. 43(4): 1085–1102

Nicholas, N., Huntington, P., Jamali, H. R., Rowlands, I., Fieldhouse, M. (2009). Student digital information‐seeking behaviour in context. Journal of  Documentation. 65(1): 106-132

Nicholas, D., Williams, P., Rowlands, I., Jamali, H. R. (2010). Researchers’ e-journal use and information seeking behavior. Journal of Information Science. 494-516

Rainie, L. (2009). The nine tribes of the Internet. Retrieved Dec. 23, 2017,  from http://www.slideshare.net/Rainie/the-nine-tribes-of-the-internet-1555624

Savastinuk, D. (2000). Assessing  the need for a natural resources digital library. Retrieved Oct. 14, 2017,  from http://www. Istl.org/02-winter/article2.html

Savolainen, R. (2007). Information behavior and information practice: Reviewing the umbrella concepts of information-seeking studies. The Library Quarterly, 77 (2), 109-127

Singh, B. (2003). Trends and challenges for academic libraries and information services. CAUSE/EF-FECT, 18(1)

Wilson, T. D. (2000). Human information behavior. The Journal of  Documentation, 55 (3), 249-270

Zha, X., Yalan, L. L., Qian, Y., Gang, W. (2016). Exploring digital library usage for getting information from ELM  perspective: the moderating effect of information need. Aslib Journal of Information Management. 68(3): 448-460

Zha, X., Wang, W., Yan, Y., Zhang, J., Zha, D. (2015). Understanding information seeking in digital libraries: antecedents and consequences. Aslib Journal of Information Management. 67(6): 715-734

Zhang, W. (1998). Analyzing faculty and staff information needs and use of electronic technologies: A liberal arts colleges experience. Journal of Education Media and Library Science, 35 (3), 218-241