بررسی وضعیت اطلاع رسانی و اطلاع جویی کتابداران کتابخانه‌های عمومی استان کرمان درباره اطلاعات سلامت

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیاردانشگاه پیام نور قم، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه پیام نور واحد قم

چکیده

هدف: دسترسی پذیر ساختن اطلاعات علمی و توجه به فرایند اطلاع یابی در حوزه بهداشت و سلامت، می تواند شرایط را برای افزایش و ارتقای سطح سواد سلامت و نیز سلامت افراد در جامعه امروزی فراهم نماید. مطالعه حاضر با هدف بررسی رفتار اطلاع‌یابی سواد سلامت در میان کتابداران کتابخانه های عمومی کرمان صورت گرفته است.
روش پژوهش: پژوهش حاضر به لحاظ هدف کاربردی و به روش پیمایشی صورت گرفته است. جامعه آماری مطالعه 275 کتابدار در کتابخانه های عمومی استان کرمان تشکیل می دهند. برای گردآوری اطلاعات از پرسشنامه محقق ساخته و برای تجزیه و تحلیل داده ها، از آزمونهای آماری و نرم افزار SPSS استفاده شده است.
یافته ها: یافته‌های پژوهش حاضر نشان داد راﻳﺞ ﺗﺮﻳﻦ راه ﻛﺴﺐ اﻃﻠﺎﻋﺎت ﺳﻠﺎﻣﺖ ﻛﺘﺎﺑﺪاران، ﺟﺴـﺘﺠﻮ در اﻳﻨﺘﺮﻧﺖ اﺳﺖ. ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ ﻧﻘﺶ ﻛﺘﺎﺑﺪار در ﺗﺄﻣﻴﻦ اﻃﻠﺎﻋﺎت ﺳﻠﺎﻣﺖ، راﻫﻨﻤﺎﻳﻲ ﺑـﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ دﺳﺘﺮﺳﻲ ﺑﻪ اﻃﻠﺎﻋﺎت ﺳﻠﺎﻣﺖ درﻛﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ و ﺑﻴﺸﺘﺮﻳﻦ ﻛﻤﻚ ﻛﺘﺎﺑﺪاران ﺑﺮای ﺟﺴﺘﺠﻮی اﻃﻠﺎﻋﺎت ﺳﻠﺎﻣﺖ ﺗﻮﺳﻂ اﻋﻀﺎءاﺳﺖ. پژوهش حاضر نشان داد که کتابداران کتابخانه های عمومی کرمان به ترتیب با هدف اطلاع از روشهای درمان بیماری، اطلاع از نوع بیماری، اطلاع از روشهای پیشگیری از بیماری و اطلاع از وضعیت بهداشتی خود اقدام به اطلاع یابی سواد سلامت می کنند. همچنین پزشکان متخصص و فوق تخصص، کتاب، تلویزیون، وبسایتها و نیز شبکه اجتماعی تلگرام با بالاترین میانگین‌ها، به عنوان مهمترین مجاری کسب اطلاعات سلامت شناسایی شده‌اند.
نتیجه گیری: از آنجایی که مجاری و منابع کسب اطلاعات بهداشتی و سلامت در ارتقای سواد سلامت کتابداران مورد بررسی تاثیر گذار بوده‌است، می توان با آموزش جستجوی منابع اطلاعاتی و نیز تقویت فرایند اطلاع‌یابی آنها، به ارتقای سواد سلامت و به تبع آن سطح سلامت افراد کمک فراوانی نمود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigating the information behavior and seeking information of librarians of public libraries in Kerman province about health information

نویسندگان [English]

  • saeed ghaffari 1
  • marjan pourhabibi 2
1 Professor assistant of librarian, Payam Noor University, Qom, Iran
2 M.A. in Management of Public Libraries, Payam-e Noor University
چکیده [English]

Objective: Making accessible knowledge and information and attention to health information seeking behavior can increase level of health literacy and provide level of health among people in society. This study aimed to information seeking behavior about health literacy among Kerman Public Library Librarians.
Methods: This is an applied-Survey study. Statistical population include 275 librarians of Kerman Public Libraries. Questionnaire is used to collect the data, and also SPSS to analysis data.
Results: The result of this study showed that the most common way to obtain health information is the search on the internet. The most important part of the process to provide health information, is guidance to various sources of access to health information and most of the librarians help to search for health information by members (offering answers from different methods to client’s questions). Kerman Public Library Librarians worked out on health information seeking with the aim of "getting information about methods of treatment ", "getting information about disease", "getting information about Prevention of disease" and "their health status". Also the research found out that specialists and doctors, books, TV, websites and Telegram (social network) with highest average recognized as most important health information channels.
 Conclusion: According to positive effecting of health information resources and channels on Librarians health literacy improvement, we can help to increase the health literacy levels and health status levels of people by educating of information resource searching and support of their information seeking behavior.

کلیدواژه‌ها [English]

  • health literacy
  • Information behavior
  • Librarians
  • Public Library
  • Information Seeking
اﺧﻮﺗﻲ، م و دﻳﮕﺮان. (١٣٩٤). ﺑﺮرﺳﻲ رﻓﺘﺎر ﺟﺴﺘﺠﻮی اﻃﻠﺎﻋﺎت ﺳﻠﺎﻣﺖ ﺷﻬﺮوﻧﺪان ﻛﺮﻣﺎن و ﻧﻘﺶ ﻛﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪﻫﺎی ﻋﻤﻮﻣﻲ در اﻳﻦ زﻣﻴﻨﻪ. ﻛﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ و ﺳﻮاد اﻃﻼﻋﺎت ﺳﻼﻣﺖ: ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ چکیده ﻣﻘﺎﻻت دومین ﻫﻤﺎﻳﺶ ﻣﻠﻰ اﻧﺠﻤﻦ ﻛﺘﺎﺑﺪارى و اﻃﻼع رﺳﺎﻧﻰ ﺷﺎﺧﻪ ﻛﺮﻣﺎن. ﺗﻬﺮان: ﭼﺎﭘﺎر.
ﺑﻴﮕﺪﻟﻲ، ز.؛ ﻋﻈﻴﻤﻲ، ﻣ.ح.؛  زارع، ﻓ. (١٣٩١). ﺑﺮرﺳﻲ ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺆﺛﺮ ﺑﺮ ﺟﺴﺖوﺟﻮى اﻃﻼﻋﺎت ﺳﻼﻣﺖ در وب ﺗﻮﺳﻂ زﻧﺎن ﺷﺎﻏﻞ در ﺳﺎزﻣﺎن آب و ﺑﺮق ﺧﻮزﺳﺘﺎن. ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﺔ ﻛﺘﺎﺑﺪارى و اﻃﻼع رﺳﺎﻧﻲ،١(١٥).
ﺧﺴﺮوى، ع.؛ اﺣﻤﺪزاده، خ. (١٣٩٢). ﺳﻨﺠﺶ ﺗﻨﺎﺳﺐ ﺳﻄﺢ ﺳﻮاد ﺳﻼﻣﺖ و ﻣﻴﺰان ﺧﻮاﻧﺎﻳﻰ ﻣﻨﺎﺑﻊ آﻣﻮزﺷﻰ در دﺳﺘﺮس ﺑﻴﻤﺎران دﻳﺎﺑﺘﻰ ﻣﺮاﺟﻌﻪﻛﻨﻨﺪه ﺑﻪ ﻣﺮاﻛﺰ ﺑﻬﺪاﺷﺘﻰ درﻣﺎﻧﻰ ﺷﻬﺮ ﺷﻴﺮاز. ﻛﺘﺎﺑﺪارى و اﻃﻼعرﺳﺎﻧﻰ، ٦٣ (٣).
زارع ﮔﺎوﮔاﻧﻲ، و؛ ﻗﻴﺼری، ا؛ اﺻﻐﺮی ﺟﻌﻔﺮآﺑﺎدی، م. (١٣٩٣). رﻓﺘار اﻃﻠﺎعﺟﻮﻳﻲ اﻋﻀﺎی ﻛﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪﻫﺎی ﻋﻤﻮﻣﻲ ﺷﻬﺮ ﻗﺰوﻳﻦ درﺑﺎره ﺳﻠﺎﻣﺖ. تحقیقات  اﻃﻼع رﺳﺎﻧﻰ و ﻛﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪﻫﺎى ﻋﻤﻮﻣﻰ،٢٠(١).
ﻃﻬﺮاﻧﻰﺑﻨﻰﻫﺎﺷﻤﻰ، م.؛ اﻣﻴﺮﺧﺎﻧﻰ، آ. (١٣٨٦). ﺳﻮاد ﺳﻼﻣﺖ در ﭘﻨﺞ اﺳﺘﺎن ﻛﺸﻮر و ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺆﺛﺮ ﺑﺮ آن. ﮔﺎمﻫﺎى ﺗﻮﺳﻌﻪ در آﻣﻮزش ﭘﺰﺷﻜﻰ (ﻣﺮﻛﺰ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎت و آﻣﻮزش ﭘﺰﺷﻜﻰ)، ٤ (١)، ١- ٩.
ﻃﻬﻤﺎﺳﺒﻰ ﻟﻴﻤﻮﻧﻰ، ﺻ. (١٣٨١). ﺑﺮرﺳﻰ رﻓﺘﺎر اﻃﻼعﻳﺎﺑﻰ اﻋﻀﺎی ﻫﻴﺌﺖ ﻋﻠﻤﻰ و داﻧﺸﺠﻮﻳﺎن ﻛﺎرﺷـﻨﺎس ارﺷﺪ داﻧﺸﮕﺎهﻫﺎی ﺷﻬﺮ ﺳﺎری. ﭘﺎﻳﺎن ﻧﺎﻣﺔ ﻛﺎرﺷﻨﺎﺳﻰ ارﺷﺪ ﻛﺘﺎﺑﺪاری و اﻃﻼع رﺳﺎﻧﻰ. داﻧﺸـﮕﺎه آزاد اﺳﻼﻣﻰ واﺣﺪ ﺗﻬﺮان ﺷﻤﺎل.
موسوی، م.؛ فرج پور، م. (1395). بررسی وضعیت اطلاع جویی و اطلاع رسانی کتابداران کتابخانه های عمومی درباره اطلاعات سلامت (مطالعه موردی: استان آذربایجان غربی). علوم و فنون مدیریت اطلاعات، 2(2)، 26-32.
Arndt TS.(2016). Health literacy: a natural role for librarians. Reference Services Review, 44(2), 81-4. doi: 10.1108/RSR-04-2016-0026
Britigan, D. H.  .( ٢٠١٣)The Role of Canadian Public Librarians in Promoting Health Literacy: Potential from Proquest Database. ,٢٠١٥ ,٢١ Area. Ph.D. Dissertation. University of Cincinnati. Retrieved January
Fagnano, M.; Halterman, J. S.; Conn, K. M. and et. al. (2012). Health Literacy and Sources of Health Information for Caregivers of Urban Children with Asthma. Clin Pediatr (Phila), 51(3), 267–273
Harris, R. and others. (2010). I’m  Not Sure If That’s What Their Job Is Consumer Health Information and Emerging “Healthwork” Roles in the Public Library. Reference and User Services Quarterly, 49(3), 239-252.
Kondilis, B.; Akrivos, P. D.; Salloum, S. & et. al. (2008). Health Literacy in Athens, Greece: Exploring Sources of Health Information in Adults. In EHMA Annual Conference June 25-27, 2008 - Athens, Greece. Retrieved January 28, 2015, from: www.ehma.org/files/16.40%20B%20Kondilis.ppt
Lambert SD, Loiselle CG.(2007). Health information seeking behavior. Qual Health Res, 17(8), 1006-1019.
Milimo Wasike, J.; Tenya, A. (2013). Provision of consumer health information: A case of Kenya Medical Training College and Provincial General Hospital, Nakuru County, Kenya. International Journal of Library and Information Science, 5(5), 140, 146.
Mohammed, B.S.  .(٢٠١٧)Public Libraries Role in  Promoting Health Awareness in Sultanate of ـOman . International Conference on Chemical, Ag ،(٣) ٢ ،ricultural.  Biological and Health Sciences, 103-105.
Mokhtar,  I.A;  Majid,  S;  Foo,  S. (2006 ).Using  information  technology  to improve  health information literacy in Singapore- An exploratory study. International conference on information and communications technology, 60-71.
Parker, R. .(٢٠٠٠)Literacy: A Challenge for American Patients and Their Health Care Providers. Health Promot Int, 15(4),277-283.
Pomerantz, K. L.; Muhammad, A.; Downey, S. and et. al.  .(٢٠١٠) Health:  Literacy Health for g Information Partners. Health Promot Pract, 11(1),79-88.
Raimondo PG.; Harris RL.; Nance M,Brown ED. (2014).  Health literacy and consent forms: librarians support research on human subjects. J Med Libr Assoc , 102(1), 5-8.
Yong J. Yi.(2014). Health literacy and health information behavior of Florida . public library users: A mixed methods study. Journal of Librarianship and Information Science,1-13.